جمال الدين محمد الخوانساري

52

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

سر حكمت دورى گزيدن از مكرهاست ، يعنى مكر كردنها با مردم ، وهمچنين مكر كردنهاى مردم باين كه با خبر باشد از آنها ونگاهدارد خود را بقدر مقدور از آنها . ومراد به « حكمت » چنانكه مكرّر مذكور شد علم راست وكردار درست است يا خصوص يكى از آنها . 5250 رأس السّخاء تعجيل العطاء . سر سخاوت زود دادن عطاست ، يعنى اوّل مراتب آنست يا عمدهء آنهاست . 5251 رأس السّخاء الزّهد في الدّنيا . سر سخاوت بىرغبتى در دنياست يعنى بىرغبتى در دنيا وگذشتن از سر آن أفضل يا عمدهء افراد سخاوت وكرم است ، يا اين كه سبب عمده است از براي آن . ودر بعضي نسخه‌ها « النجاة » بدل « السخاء » است وبنا بر اين معنى اينست كه : سر رستگارى بىرغبتى در دنياست . 5252 رأس الحكمة مداراة النّاس . سر حكمت يعنى علم راست وكردار درست مدارا كردن با مردم است . 5253 رأس الايمان الاحسان إلى النّاس . سر ايمان احسان كردن با مردم است يعنى اين عمدهء نتايج وآثار ايمانست . 5254 رأس الفضائل اصطناع الأفاضل . سر فضيلتها يعنى أفضل يا عمدهء آنها احسان كردن با أفاضل است يعنى مردم شريف بلند مرتبه . 5255 رأس الرّذائل اصطناع الأراذل .